Žiri 69. Međunarodnog beogradskog sajma knjiga, koji je radio u sastavu Jasmina Ninkov (predsednik), prof. dr Milivoje Pavlović, prof. dr Aleksandar Milanović, Vesna Jovanović i Marko Krstić, razmatrao je i ocenio izdavačku produkciju u kategorijama za koje se dodeljuju priznanja.
Nagrada za Izdavača godine u 2026. dodeljena je izdavačkoj kući:
PRAVOSLAVNA REČ , Novi Sad
Obrazloženje:
Izdavačka kuća PRAVOSLAVNA REČ, zaslužila je priznanje za izdavača godine doslednim negovanjem srpske duhovne, istorijske i kulturne baštine, kao i objavljivanjem dela koja povezuju naučnu utemeljenost, visoke izdavačke standarde i trajnu kulturnu vrednost. Pažljivo odabranim izdanjima, koja obuhvataju pravoslavnu teologiju, istoriju, književnost i nacionalnu tradiciju, značajno doprinosi očuvanju kulturnog identiteta i obogaćivanju savremene srpske izdavačke produkcije.
Nagrada za Izdavački poduhvat godine 2026. dodeljuje se izdavačkoj kući:
PROMETEJ, Novi Sad
Za ediciju „Dubrovački Srbi (1841–1941)“, priredila Irena Arsić
Obrazloženje:
Celina od šest knjiga daje široku i detaljnu sliku o Srbima katolicima sa prostora Dubrovnika u vreme njihovog postepenog pretakanja u drugi nacion, odnosno u periodu od 1841. do 1941. godine. U ovom stogodišnjem odseku Srbi su na prostoru Dubrovnika objavljivali poeziju, prozu, dramu, memoare, publicistička i istoriografska dela, a iz bogatog korpusa Irena Arsić je, držeći se jasnih vrednosnih kriterijuma, odabrala najvrednije i uzorno priredila po važećim naučnim i publicističkim uzusima. Književnost Dubrovnika predstavljala je jedan od značajnih tokova srpske književnosti, ali istovremeno i jedini tok čija se pripadnost relativizovala u epohi jugoslovenstva. Istovremeno, jezik dubrovačke književnosti u prethodnim fazama svoga razvitka bio je i jedan od uzora u Vukovoj književnojezičkoj reformi, a u obuhvaćenom stogodišnjem periodu služio je u objavljenim delima i kao potvrda ispravnosti reformatorovih pogleda. Stoga priređivački poduhvat Irene Arsić predstavlja značajan doprinos obnovljenom interesovanju za sagledavanje dubrovačke književnosti i kao srpske književnosti – i to isključivo na objektivnim, naučnim kriterijumima – što osim naučne ima i veliku nacionalnu vrednost.
Nagrada Najbolji izdavač iz dijaspore i regiona u 2026. dodeljuje se:
JAVNA USTANOVA MUZEJI I GALERIJE NIKŠIĆ
Za monografiju „Svijet slike sliks svijeta“, autora Milosava Milatovića i Luka Đukanovića
Obrazloženje:
Ova monografija je nastala iz veoma bogatih muzejskih zbirki iz fundusa JU Muzeji i galerije Nikšić i značajna je u svom obrazovnom, kulturnom i estetskom smislu i doprinosi očuvanju kulturnog identiteta i poštovanju umetničke baštine, podstiče na kritičko razmišljanje i estetsku osetljivost. Na njenim stranicama se nalazi odraz neprolazne ljudske potrebe da se svet razume, osmisli i iznova stvori kroz umetnost, da se oseti prisutnost i onoga što nije vidljivo. Knjiga nam pokazuje da je svaka umetnička forma u prisnoj vezi sa nekom vrstom životnog iskustva, ono što čovek bira da gleda, sluša i čita.
Selekcija radova je vršena prema kriterijumima reprezentativnosti i kulturno-istorijskog značaja. Stavovi izloženi u ovoj knjizi otvoreni su za različite interpretacije i vrednovanja.
Nagrada Posebno priznanje za doprinos u oblasti nauke dodeljuje se izdavačkoj kući:
ČIGOJA ŠTAMPA, Beograd
Za sedmotomni rečnik „Tako su govorile istočnobosanske Ere : Rečnik jednog iščezlog srpskog govora u sedam tomova“, Slobodan Remetić
Obrazloženje:
Sedmotomni rečnik akademika Slobodana Remetić, koji je na 4.600 strana sa primerima sakupio svu leksiku jednog narodnog govora, predstavlja jedinstven leksikografski poduhvat u srbistici, ne samo u njenoj dijalektologiji. Kao su istakli recenzenti, akademici Aleksandar Loma i Ljubinko Radenković, u pitanju je „tezaurus u kojem je sabrana i uzorno obrađena celokupna leksika jednog idioma u fazi njegovog izumiranja“. Govor istočnobosanskih Era pripada tzv. „prelaznoj zoni“, koja podrazumeva prostor između jugoistočne i severozapadne oblasti istočnohercegovačkog tj. hercegovačko-krajiškog dijalekta. Remetićev rečnik ima i širu, nacionalnu, a ne samo lingvističku vrednost budući da ovim leksikografski obrađenim srpskim govorom danas praktično malo ko, a možda više i niko ne govori. Uzrok nestajanja govora istočnobosanskih Era bio je građanski rat u BiH i rasejavanje srpskog naroda sa navedenog prostora. Mnogi od njegovih govornika danas žive kao izbeglice u Srbiji, izmešani sa nosiocima drugačijih govora, što neumitno vodi i njegovom gubljenju. Stoga je važna i napomena recenzenata da „sadržaj ovoga rečnika, može se reći, pripada istorijskoj dijalektologiji, istoriji jednog kraja i njegovog idioma“, što mu daje dodatnu naučnu težinu.
Nagrada za najbolju dečju knjigu dodeljuje se izdavačkoj kući:
SLUŽBENI GLASNIK DOO
za knjigu „Začini – superheroji na putu po Srbiji“ autorke Olge Careve
Obrazloženje:
Originalno, maštovito, deci razumljivo i zanimljivo u knjizi Začini – superheroji na putu po Srbiji Olga Careva spaja avanturu, znanje i otkriva bogatstvo prirode i kulturne baštine Srbije. Posebnim pristupom i pripovedanjem podstiče dečju radoznalost, razvija ljubav prema čitanju i približava najmlađima svet začina i njihove neobične moći. „Začini – superheroji zauvek bi ostali u svojim teglicama da autorka,“ kako sama kaže, „nije prokrstarila Srbijom, u njihovom sjajnom društvu“. Zato to delo zaslužuje priznanje za najbolju knjigu za decu protekle godine.
Članovi žirija su odlučili da nagradu Specijalno priznanje dodele izdavačima:
ČIGOJA ŠTAMPA, Beograd
Za knjigu „Anatomija zla“, Lordan Zafranović
Obrazloženje:
Žiri 69. Međunarodnog beogradskog sajma knjiga s posebnom radošću i naklonošću dodeljuje Specijalno priznanje knjizi razgovora „Anatomija zla“ Lordana Zafranovića, u izdanju Čigoja štampa, koja uokviruje celokupnu poetiku jednog od najvažnijih i najintrigantnijih evropskih sineasta modernog doba. „Anatomija zla“ nije samo Zafranićevo kinematografsko zaveštanje, nego i metafizički kompas jednog života koji je u celosti posvećen stvaranju filma, otkrivanju zla u dubinama čovekove duše i beskopromisnosti umetničkog poziva. Snaga „Anatomije zla“ otkriva se kao golgota ličnog stava, koja se može meriti jovovskim razmerama, isto onako kako se mogu i razmeravati vrednosti Lordanovog prebogatog filmskog opusu zaokruženog remek delom „Djeca Kozare“.
SLUŽBENI GLASNIK DOO
Za knjigu „Orfelinov veliki srpski travnik“
Obrazloženje:
Fototipsko izdanje Orfelinovog Velikog srpskog travnika ima neprocenjiv naučni, kulturni i umetnički značaj jer ispravlja istorijsku nepravdu prema delu koje je duže od dva veka bilo skriveno od očiju javnosti. Značaj ovog izdanja ogleda se u nekoliko ključnih aspekata: spajanje rasutog nacionalnog blaga, temelj srpske botaničke i medicinske terminologije, vrhunski uvid u srpski barokni bakrorez i zaštita originala od propadanja.
Ovo izdanje Travnika predstavlja kulturni spomenik koji pokazuje da je srpska sredina u 18. veku, preko Orfelina, išla u korak sa evropskim prosvetiteljstvom i modernim naučnim tokovima.
NAJLEPŠA KNJIGA NA 69. Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga
Na 69. Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga stručni žiri NAGRADA ZA NAJLEPŠU KNJIGU radio je u sastavu Zdravko Mićanović, Nevena Mišković Bošković i Dragan Tadirović.
Članovi Žirija jednoglasno su odlučili da Nagrada Bogdan Kršić za najlepšu knjigu na Međunarodnom beogradskom sajmu knjiga 2026. godine bude dodeljena knjizi:
„HEDONISTI“
autora Sanje Domazet i Slavka Krunića u izdanju Službenog glasnika
Obrazloženje:
Knjiga se izdvaja u ovogodišnjim predlozima za najlepšu knjigu jer u dizajnerskom aspektu imamo vizuelnu svedenost i harmoniju koja je postignuta odnosom teksta i ilustracije.
Pažljivo umetnute vinjete, koje su „pozajmljene“ iz Krunićevih slika, obogaćuju vizuelni doživljaj i doprinose dinamici, a pritom ne remete njegovu čitljivost.
Nagrada za najlepšu dečju knjigu dodeljuje se knjizi:
„KUTLAČIĆI ĆE SPASITI SVET“
autora Kristine Kutlača u izdanju Huk izdavaštva
Obrazloženje:
Knjiga se izdvojila originalnim konceptom i temom. Ilustracije i tekst ravnopravno grade vizuelnu priču koja je pristupačna mlađem uzrastu.
